มอก. 2948-2562 สำหรับกระดาษสัมผัสอาหาร เลื่อนไปเริ่มบังคับวันที่ 22 มิถุนายน 2570 แต่ไม่ได้แปลว่ากระดาษสัมผัสอาหารทุกชนิดรอถึงวันนั้นเหมือนกัน เพราะกระดาษที่ใช้กรองของเหลวร้อน อุ่นอาหาร หรือปรุงอาหาร อาจอยู่ภายใต้ มอก. 3438-2565 ซึ่งเริ่มใช้แล้วตั้งแต่วันที่ 22 มิถุนายน 2569 ก่อนสั่งของจึงต้องเช็กว่าสินค้าอยู่ในมาตรฐานฉบับไหน
มอก. 2948 บังคับเมื่อไหร่?
วันเริ่มบังคับของ มอก. 2948-2562 กระดาษสัมผัสอาหาร ตอนนี้คือ 22 มิถุนายน 2570 จากเดิมที่กำหนดไว้วันที่ 22 มิถุนายน 2569 กระทรวงอุตสาหกรรมเลื่อนออกไปหนึ่งปี เพื่อให้ผู้ผลิตและผู้นำเข้ามีเวลาเตรียมตัวเพิ่มขึ้น
การเลื่อนครั้งนี้ไม่ได้ยกเลิกมาตรฐาน เมื่อถึงวันเริ่มใช้ สินค้าที่อยู่ในขอบข่ายและนำเข้าเพื่อจำหน่ายต้องเป็นไปตามมาตรฐานและดำเนินการกับสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ สมอ. ตามขั้นตอนที่ใช้ในขณะนั้น
ตัวมาตรฐาน มอก. 2948-2562 กำหนดเรื่องความปลอดภัยของกระดาษ กระดาษแข็ง และภาชนะกระดาษที่ไม่ใส่สีในเนื้อกระดาษ สำหรับอาหารทั่วไปและอาหารที่บรรจุขณะร้อน รวมถึงกรณีที่ไม่ได้สัมผัสอาหารโดยตรงแต่มีโอกาสที่สารจากวัสดุจะย้ายไปสู่อาหาร
เลื่อน มอก. 2948 แล้ว ทำไมกระดาษบางชนิดยังต้องเช็ก มอก. 3438
เพราะ มอก. 2948 กับ มอก. 3438 ดูกระดาษคนละลักษณะ
มอก. 2948 ไม่ครอบคลุมกระดาษที่ใช้กรองของเหลวร้อน อุ่นอาหาร หรือปรุงอาหารด้วยความร้อน สินค้ากลุ่มนั้นต้องไปดู มอก. 3438-2565 ซึ่งเริ่มบังคับแล้วตั้งแต่วันที่ 22 มิถุนายน 2569
ขอบข่ายของ มอก. 3438 ครอบคลุมกระดาษ กระดาษแข็ง และภาชนะกระดาษตามลักษณะที่มาตรฐานกำหนด สำหรับใช้กรองของเหลวร้อน อุ่นอาหาร หรือปรุงสุกอาหารที่อุณหภูมิไม่เกิน 220 องศาเซลเซียส แต่คำตอบของสินค้าแต่ละรุ่นยังต้องดูวัสดุ โครงสร้าง และวิธีใช้จริง
ดังนั้น อย่าตัดสินจากชื่อใน Invoice เพียงอย่างเดียว คำว่า paper, food grade หรือ food packaging ยังไม่พอจะบอกว่าเข้าข่ายหรือไม่ ในทางกลับกัน สินค้าที่ชื่อการค้าไม่ได้เขียนว่า “สัมผัสอาหาร” ก็อาจเข้าข่ายได้ หากการใช้งานจริงเกี่ยวข้องกับอาหาร
จะรู้ได้อย่างไรว่าสินค้าอยู่ใน มอก. ฉบับไหน?
เริ่มจากสามอย่าง: สินค้าทำจากอะไร ใช้ทำอะไร และสัมผัสอาหารแบบไหน จากนั้นค่อยนำข้อมูลไปเทียบกับขอบข่ายของ มอก. 2948 และ มอก. 3438 วิธีนี้แม่นกว่าการไล่จำชื่อสินค้า เพราะสินค้าที่เรียกชื่อคล้ายกันอาจใช้วัสดุหรือมีวิธีใช้ต่างกัน
ถ้าสินค้ามีหลายรุ่น หลายวัสดุ หรือใช้ได้หลายแบบ อย่าใช้คำตอบของรุ่นหนึ่งแทนทั้งหมด ควรแยกข้อมูลของแต่ละรุ่นให้ชัดเจน โดยเฉพาะส่วนประกอบ รูปสินค้า Spec, Catalogue และคำอธิบายการใช้งาน
นำเข้าก่อน 22 มิถุนายน 2570 ต้องขอ มอก. 2948 ไหม?
ถ้านำเข้าก่อนวันที่ 22 มิถุนายน 2570 กฎบังคับของ มอก. 2948-2562 ยังไม่ถึงวันเริ่มใช้ แต่ยังสรุปไม่ได้ทันทีว่าสินค้านำเข้าได้โดยไม่ต้องเช็กอะไร เพราะสินค้าเดียวกันอาจอยู่ใน มอก. 3438 หรือเกี่ยวข้องกับมาตรฐานและหน่วยงานอื่นตามวัสดุและการใช้งาน
ถ้ากำหนดส่งของอยู่ใกล้วันเริ่มบังคับ ควรหาคำตอบให้ชัดก่อนส่งออกจากต้นทาง การเลื่อนวันช่วยให้มีเวลาเตรียมตัวเพิ่ม แต่ไม่ได้ทำให้ขั้นตอนขอใบอนุญาต ผลทดสอบ และเอกสารผู้ผลิตใช้เวลาน้อยลง
สำหรับสินค้าที่เดินทางคาบวันเริ่มใช้ หรือมีสต็อกอยู่ก่อนแล้ว ข้อมูลทั่วไปอาจตอบไม่ได้ครบทุกกรณี ควรขอคำยืนยันจาก สมอ. ก่อนวางวิธีสำแดงและแผนปล่อยสินค้า
ถ้านำเข้าตั้งแต่ 22 มิถุนายน 2570 ต้องเตรียมอะไร
ถ้าสินค้าอยู่ในขอบข่าย มอก. 2948 และจะนำเข้าเพื่อจำหน่ายตั้งแต่วันที่ 22 มิถุนายน 2570 เป็นต้นไป ต้องเตรียมเรื่องมาตรฐานและการขออนุญาตกับ สมอ. ก่อนนำเข้า
อย่างแรกที่ต้องยืนยันไม่ใช่รายการเอกสาร แต่คือสินค้าอยู่ภายใต้มาตรฐานฉบับไหน หากเริ่มผิดฉบับ ผลทดสอบและเอกสารที่เตรียมต่ออาจใช้กับสินค้าจริงไม่ได้
เมื่อรู้ขอบข่ายแล้ว ค่อยวางเวลาเรื่องใบอนุญาต ข้อมูลสินค้า ผลทดสอบ และเอกสารผู้ผลิตให้ทันกำหนดส่งของ
e-Scope ของ สมอ. ใช้ทำอะไร
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าสินค้าอยู่ในมาตรฐานบังคับหรือไม่ สามารถยื่นให้ สมอ. พิจารณาผ่านระบบ e-Scope (ระบบขอพิจารณาขอบข่ายผลิตภัณฑ์ออนไลน์) ได้ ระบบนี้ช่วยตอบเรื่องขอบข่ายของสินค้าจริง แต่ไม่ใช่ใบอนุญาตนำเข้าและไม่ใช่ช่องทางยกเว้นมาตรฐาน
ข้อมูลที่ส่งควรทำให้เจ้าหน้าที่เห็นสินค้าได้ชัด เช่น วัสดุ โครงสร้าง รูปภาพ Spec, Catalogue และลักษณะการใช้งาน อย่าส่งเพียงชื่อสั้น ๆ จาก Invoice เพราะชื่ออย่างเดียวอาจยังแยกไม่ได้ว่าสินค้าอยู่ใน มอก. 2948, มอก. 3438 หรือไม่เข้าข่ายทั้งสองฉบับ
ถ้ายังอยู่ช่วงเลือกซื้อหรือของยังไม่ออกจากต้นทาง การถามผ่าน e-Scope ก่อนจะมีเวลาวางแผนมากกว่า หากรอให้ของถึงไทยแล้ว เวลารอผลพิจารณาอาจกลายเป็นค่าคลัง ค่าท่า หรือค่าตู้
หากสินค้ามาถึงแล้วและติดด่านเพราะไม่มี Permit มอก. ควรไล่ขอบข่ายจากข้อมูลสินค้าจริงก่อน ไม่ควรสรุปว่าไม่มี มอก. แล้วจึงเอาของออกไม่ได้ทุกกรณี
สรุปสำหรับผู้นำเข้ากระดาษสัมผัสอาหาร
- มอก. 2948-2562 เลื่อนไปเริ่มบังคับวันที่ 22 มิถุนายน 2570 ไม่ได้ถูกยกเลิก
- กระดาษที่ใช้กรองของเหลวร้อน อุ่น หรือปรุงอาหาร อาจอยู่ใน มอก. 3438-2565 ซึ่งเริ่มใช้แล้วตั้งแต่วันที่ 22 มิถุนายน 2569
- อย่าดูแค่ชื่อใน Invoice ให้ดูวัสดุ โครงสร้าง และวิธีใช้จริง
- ถ้ายังไม่แน่ใจว่าเข้าข่ายหรือไม่ ใช้ e-Scope ขอให้ สมอ. พิจารณาได้ แต่ e-Scope ไม่ใช่ใบอนุญาตนำเข้า
- ควรหาคำตอบก่อนส่งของ เพราะถ้ารอจนของถึงไทย เวลาที่ใช้ตรวจขอบข่ายอาจกลายเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่ม
คำถามที่พบบ่อย
สินค้าชื่อเดียวกันแต่คนละรุ่น ใช้คำตอบเรื่อง มอก. เดียวกันได้ไหม
ไม่ควรใช้คำตอบเดียวกันแทนทุกรุ่น เพราะวัสดุ โครงสร้าง และวิธีใช้อาจต่างกัน ควรแยกรูปสินค้า Spec, Catalogue และข้อมูลการใช้งานของแต่ละรุ่นก่อนตรวจขอบข่าย
ใน Invoice ไม่ได้เขียนว่าสัมผัสอาหาร ยังมีโอกาสเข้าข่ายไหม
มีโอกาส เพราะชื่อการค้าใน Invoice ไม่ได้เป็นตัวตัดสินเพียงอย่างเดียว หากการใช้งานจริงเกี่ยวข้องกับอาหาร ก็ยังต้องดูวัสดุ โครงสร้าง และลักษณะการสัมผัสอาหารประกอบกัน
ของเดินทางคาบวันที่ 22 มิถุนายน 2570 ควรยึดวันไหน
ข้อมูลทั่วไปอาจตอบไม่ได้ครบทุกกรณี ควรขอคำยืนยันจาก สมอ. ก่อนวางวิธีสำแดงและแผนปล่อยสินค้า โดยเฉพาะ Shipment ที่ออกจากต้นทางก่อนวันบังคับแต่เข้าถึงไทยหลังวันดังกล่าว
ควรขอผลทดสอบก่อน หรือเช็กก่อนว่าสินค้าอยู่ใน มอก. ฉบับไหน
ควรเช็กขอบข่ายก่อน เพราะถ้าเริ่มจากมาตรฐานผิดฉบับ ผลทดสอบและเอกสารผู้ผลิตที่เตรียมไว้อาจใช้กับสินค้าจริงไม่ได้
ถ้า e-Scope ระบุว่าไม่เข้า มอก. 2948 แปลว่านำเข้าได้เลยไหม
ยังสรุปแบบนั้นไม่ได้ ต้องดูต่อว่าสินค้าอาจอยู่ใน มอก. 3438 หรือเกี่ยวข้องกับมาตรฐานและหน่วยงานอื่นหรือไม่ และ e-Scope เองก็ไม่ใช่ใบอนุญาตนำเข้า
มีหลายวัสดุหรือใช้ได้หลายแบบ ควรส่งข้อมูลให้ สมอ. อย่างไร
ควรแยกข้อมูลแต่ละรุ่นให้ชัด และส่งวัสดุ โครงสร้าง รูปสินค้า Spec, Catalogue รวมถึงวิธีใช้จริง อย่าส่งเพียงชื่อสินค้าสั้น ๆ เพราะอาจยังแยกขอบข่ายไม่ได้
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าสินค้าอยู่ มอก. ไหน?
ยังไม่แน่ใจว่ากระดาษหรือบรรจุภัณฑ์ที่กำลังจะนำเข้าอยู่ใน มอก. 2948, มอก. 3438 หรือไม่เข้าข่าย
U:WENTI ช่วยไล่จากวัสดุ รูปสินค้า Spec, Catalogue และวิธีใช้จริง
เพื่อให้รู้ว่าควรถาม สมอ. เรื่องไหน ต้องเตรียมข้อมูลอะไร และควรจัดการก่อนหรือหลังของออกจากต้นทาง
หมายเหตุข้อมูล: ตรวจสถานะจากแหล่งทางการล่าสุด ณ วันที่ 4 กันยายน 2569 กฎหมาย วันบังคับ ระบบ และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนได้ ก่อนใช้กับสินค้าจริงควรตรวจข้อมูลล่าสุดจาก สมอ. อีกครั้ง
แหล่งข้อมูลทางการ
- สมอ.: ข้อมูล มอก. 2948-2562 และวันเริ่มใช้ 22 มิถุนายน 2570
- สมอ.: ตัวมาตรฐาน มอก. 2948-2562 และขอบข่ายกระดาษสัมผัสอาหาร
- สมอ.: ข้อมูล มอก. 3438-2565 และวันเริ่มใช้ 22 มิถุนายน 2569
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา: ดัชนีกฎหมายและกฎกระทรวงกระดาษสัมผัสอาหาร
- สมอ.: ระบบพิจารณาขอบข่ายผลิตภัณฑ์ออนไลน์ e-Scope
- สมอ.: คู่มือการยื่นคำขอพิจารณาขอบข่ายในระบบ e-Scope
