e-D/O เปิดใช้แล้วไม่ได้แปลว่าสายเรือต้องออก D/O ได้ทันที ระบบเปลี่ยนวิธีส่งคำสั่งปล่อยสินค้าเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ แต่สถานะ Bill of Lading, Telex Release หรือ Surrender ยอดที่ต้องชำระ สิทธิของผู้รับสินค้า ใบขน และ Permit ยังต้องพร้อมแยกกัน ถ้า D/O ยังไม่ออก ให้ถามสำนักงานปลายทางก่อนว่าติดเงื่อนไขข้อใด แล้วค่อยเร่งฝ่ายที่แก้จุดนั้นได้จริง
e-D/O เปลี่ยนอะไร และยังไม่เปลี่ยนอะไร
ข่าวกรมศุลกากร ระบุว่าเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2569 มีพิธีเปิดใช้งานใบสั่งปล่อยสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ First Port: NSW e-D/O Go Live ณ การท่าเรือแห่งประเทศไทย ข่าวนี้ยืนยันการเปิดใช้ที่จุดแรก แต่ไม่ได้ระบุว่าทุกท่า คลัง และสายเรือเชื่อมระบบพร้อมกันแล้ว
D/O หรือ Delivery Order คือคำสั่งจากสายเรือหรือตัวแทนให้ท่าหรือคลังส่งมอบสินค้าแก่ผู้มีสิทธิ ส่วน e-D/O เปลี่ยนคำสั่งนี้ให้อยู่ในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์และส่งผ่าน National Single Window ในพื้นที่และผู้ให้บริการที่เข้าร่วม
ผู้นำเข้าจึงควรเช็กทั้งผู้ให้บริการและท่าของงานนั้นก่อน บริการอิเล็กทรอนิกส์ของการท่าเรือแห่งประเทศไทย เป็นช่องทางหนึ่งสำหรับตรวจบริการที่เปิดให้ใช้ แต่สถานะในระบบไม่ได้แทนการยืนยันจากสายเรือว่า B/L และค่าใช้จ่ายพร้อมสำหรับออก D/O แล้ว
สายเรือไม่ออก D/O ต้องเช็กตรงไหนก่อน
อย่าเริ่มจากถามทุกฝ่ายพร้อมกันว่า “ปล่อยของได้หรือยัง” ให้แยกสถานะเป็นสามชั้น เพราะแต่ละชั้นมีผู้รับผิดชอบและเงื่อนไขคนละชุด
- ชั้นสายเรือ: ตรวจประเภท B/L สถานะ Original, Sea Waybill, Telex Release หรือ Surrender ชื่อ Consignee ยอด Freight และค่าใช้จ่ายที่ยังค้าง
- ชั้นศุลกากรและหน่วยงานอนุญาต: ตรวจสถานะใบขน การตรวจสินค้า และ Permit ที่เกี่ยวข้อง
- ชั้นท่าหรือคลัง: ตรวจว่าได้รับ e-D/O หรือคำสั่งปล่อยแล้วหรือยัง มี hold อื่นหรือไม่ และต้องจองคิวหรือชำระค่าใช้พื้นที่ส่วนใดก่อนรับของ
ของอาจผ่านศุลกากรแล้วแต่สายเรือยังไม่ออก D/O ได้ และในทางกลับกัน D/O อาจพร้อมแล้วแต่ใบขนหรือ Permit ยังติดอยู่ การรู้ว่าติดชั้นใดช่วยให้เร่งถูกฝ่ายและเห็นว่าค่าใช้จ่ายรายการใดกำลังเดินต่อ
ถ้าใบขนถูกสั่งตรวจ ให้อ่านเรื่อง ใบขนติด Red Line ศุลกากรตรวจอะไรบ้าง เพื่อแยกขั้นตอนนี้ออกจากการออก D/O ของสายเรือ
ต้นทางทำ Telex Release แล้ว ทำไมปลายทางยังไม่เห็น
Telex Release และ Surrender เป็นคำที่สายเรือใช้ในขั้นตอนปล่อยของโดยไม่เรียก Original Bill of Lading ที่ปลายทาง รายละเอียดจริงขึ้นกับประเภท B/L และเงื่อนไขของสายเรือที่ออกเอกสาร
ถ้าต้นทางแจ้งว่าดำเนินการแล้ว แต่ปลายทางยังไม่ออก D/O ให้เช็กว่าสำนักงานต้นทางรับเอกสารครบและปิดยอดที่ต้องชำระแล้วหรือยัง สถานะถูกส่งไปยังสำนักงานปลายทางหรือไม่ และชื่อ Consignee ตรงกับผู้ขอรับ D/O หรือไม่
ภาพหน้าจอหรืออีเมลจากผู้ส่งของช่วยบอกว่าต้นทางเริ่มทำเรื่องแล้ว แต่ไม่ยืนยันว่าสถานะเข้าระบบปลายทางสำเร็จ หากปลายทางยังไม่เห็น ต้องขอเลขอ้างอิงและตามว่าสถานะหยุดอยู่ที่สำนักงานใด แทนการส่งภาพเดิมยืนยันซ้ำ
Original Bill of Lading หาย ต้องเริ่มยังไง
เริ่มจากยืนยันประเภท B/L และขอขั้นตอนจากสายเรือผู้ออกเอกสารโดยตรง เงื่อนไข Bill of Lading ของ ONE Thailand แยกการส่งมอบตาม Original B/L ออกจาก Sea Waybill และผูกการออก D/O หรือการใช้ระบบปล่อยอิเล็กทรอนิกส์กับสิทธิของผู้รับและยอด Freight ที่ยังค้าง
กรณีต้นฉบับสูญหาย สายเรือแต่ละรายอาจขอเอกสารชี้แจง Letter of Indemnity หนังสือค้ำประกัน หรือหลักประกันรูปแบบอื่นต่างกัน อย่าใช้แบบ LOI ทั่วไปโดยถือว่าสายเรือจะยอมรับ ต้องขอแบบและเงื่อนไขจากสายเรือผู้ออก B/L ก่อน
ก่อนลงนาม ต้องอ่านว่าใครรับผิด วงเงินครอบคลุมอะไร ความรับผิดสิ้นสุดเมื่อใด และผู้ค้ำต้องทำอะไร เพราะเอกสารอาจผูกความรับผิดนานกว่าวันที่รับสินค้า หาก B/L เปลี่ยนมือได้ ต้องตรวจการสลักหลังและสิทธิของผู้ถือเอกสารด้วย
D/O ออกแล้ว ค่า Storage Demurrage และ Detention หยุดไหม
ยังสรุปไม่ได้ เพราะค่าใช้จ่ายสามคำนี้มาจากคนละเงื่อนไขและอาจหยุดคนละเวลา
- Demurrage โดยทั่วไปเกี่ยวกับการใช้ตู้เกิน free time ในช่วงที่ตู้ยังอยู่ตามเงื่อนไขของสายเรือ
- Detention โดยทั่วไปเกี่ยวกับช่วงที่นำตู้ออกจากพื้นที่แล้วแต่ยังไม่คืนตู้ตามกำหนด
- Storage คือค่าพื้นที่หรือค่าฝากสินค้าหรือตู้ของท่าหรือคลังตาม Tariff ของผู้เรียกเก็บ
ชื่อ วิธีนับ และวันฟรีต้องดูเอกสารของผู้เรียกเก็บจริง ตัวอย่างเช่น ONE Thailand ประกาศปรับ Demurrage และ Detention สำหรับขาเข้าและขาออก โดยมีผลวันที่ 1 เมษายน 2569 ประกาศนี้ใช้กับเงื่อนไขของ ONE Thailand และใช้แทนอัตราของสายเรืออื่นไม่ได้
แม้ D/O ออกแล้ว ค่าใช้จ่ายบางรายการอาจยังเพิ่มจนกว่าจะนำตู้ออกจากท่าหรือคลัง และหลังลากตู้ออก Detention อาจเดินต่อจนคืนตู้สำเร็จ การติดศุลกากรหรือรอ Permit ก็ไม่ได้ทำให้สายเรือ ท่า และคลังหยุดนับพร้อมกันโดยอัตโนมัติ
ดูตัวอย่างการไล่ปัญหาเมื่อชื่อ Consignee ไม่ตรงและสายเรือยังออก D/O ไม่ได้ในเคส สินค้านำเข้าค้างท่า ค่า Storage กับ Demurrage เพิ่มทุกวัน ต้องแก้ตรงไหนก่อน
วางเส้นเวลาอย่างไรให้รู้ว่าควรเร่งตรงไหน
นำวันที่ของงานมาเรียงบนเส้นเวลาเดียวกัน ได้แก่ วันเรือเข้า วันยกตู้ลง สถานะ B/L วันที่ต้นทางทำ Telex หรือ Surrender วันที่ปลายทางรับสถานะ วันออก D/O สถานะใบขน วันหมด free time วันนำตู้ออก และกำหนดคืนตู้
จากนั้นแยกแต่ละบิลว่าออกโดยสายเรือ ท่า หรือคลัง และถามผู้เรียกเก็บว่าค่าใช้จ่ายหยุดเมื่อเกิดเหตุการณ์ใด เมื่อเห็นเส้นเวลา จะรู้ว่าค่าใดหยุดด้วยการแก้เอกสาร ค่าใดต้องรอใบขนหรือ Permit และค่าใดต้องรีบนำตู้ไปคืน
หากมีเหตุอยู่นอกการควบคุม ให้เก็บอีเมล เลขอ้างอิง เวลาโทร และคำตอบของแต่ละฝ่าย พร้อมสอบถามเรื่องลดหรือยกเว้นค่าใช้จ่ายตั้งแต่ยังแก้ปัญหาอยู่ การอนุมัติขึ้นกับ Tariff เงื่อนไข และการพิจารณาของผู้เรียกเก็บ ไม่ควรถือว่าจะได้รับโดยอัตโนมัติ
สาระสำคัญสำหรับผู้นำเข้า
- e-D/O เปลี่ยนวิธีส่งคำสั่งปล่อยสินค้า แต่ไม่ยกเลิกเงื่อนไขของ B/L, Telex Release หรือ Surrender
- สถานะสายเรือพร้อมออก D/O กับสถานะศุลกากรพร้อมปล่อยสินค้าเป็นคนละชั้น
- ต้นทางทำ Telex แล้ว ต้องให้สถานะเชื่อมถึงสำนักงานปลายทางและข้อมูล Consignee ต้องตรงกับผู้ขอรับของ
- Original B/L หายต้องขอขั้นตอนและแบบเอกสารจากสายเรือผู้ออก B/L ก่อน ไม่ถือว่าแบบ LOI ทั่วไปใช้ได้กับทุกสายเรือ
- Storage, Demurrage และ Detention มีผู้เรียกเก็บ วิธีนับ และจุดหยุดต่างกัน
- การเรียงเส้นเวลาของ B/L, D/O, ใบขน วันฟรี การลากตู้ และการคืนตู้ ช่วยให้รู้ว่าควรเร่งตรงไหนก่อน
คำถามที่พบบ่อย
ใช้ Sea Waybill แล้วต้องส่ง Original B/L ไหม
โดยทั่วไป Sea Waybill ไม่ต้องส่งมอบ Original B/L แบบใบตราส่งที่เปลี่ยนมือได้ แต่สายเรือยังต้องตรวจตัวตนและสิทธิของผู้รับ รวมถึงยอดที่ค้างและเงื่อนไขปลายทาง จึงควรให้สายเรือยืนยันจากเลข B/L ของงานนั้น
ผ่านศุลกากรแล้ว ทำไมยังรับตู้ไม่ได้
เพราะการตรวจปล่อยของศุลกากรกับคำสั่งส่งมอบของสายเรือเป็นคนละขั้น ต้องตรวจต่อว่าสายเรือออก D/O แล้วหรือยัง ท่าหรือคลังได้รับคำสั่งหรือไม่ และมีค่าใช้จ่ายหรือ hold อื่นค้างอยู่หรือเปล่า
ดูอย่างไรว่า Storage Demurrage หรือ Detention เรียกเก็บโดยใคร
ดูชื่อผู้ออก Invoice และ Tariff ที่อ้าง สายเรือมักเรียกเก็บค่าที่เกี่ยวกับการใช้ตู้ ส่วนท่าหรือคลังอาจเรียกเก็บค่าพื้นที่หรือค่าฝาก แต่ชื่อรายการจริงอาจต่างกัน จึงต้องขอรายละเอียดจากผู้ออกบิลของล็อตนั้น
ขอลดค่าใช้จ่ายเพราะเอกสารล่าช้าได้ไหม
ขอพิจารณาได้ แต่ไม่ได้รับอัตโนมัติ ควรเก็บหลักฐานว่าเรื่องติดที่จุดใด ติดต่อใครเมื่อใด และแก้ไขอย่างไร แล้วส่งคำขอตามขั้นตอนของผู้เรียกเก็บพร้อมเอกสารที่เขากำหนด
D/O ยังไม่ออก แต่ค่าใช้จ่ายเดินอยู่ ให้ U:WENTI ช่วยเช็ก
ส่ง B/L, Arrival Notice, หลักฐาน Telex Release หรือ Surrender, Invoice ค่าใช้จ่าย สถานะใบขน วันหมด free time และข้อความจากสายเรือหรือท่าให้ U:WENTI ช่วยดูได้ เราจะช่วยแยกว่างานติดที่สิทธิใน B/L สถานะต้นทางกับปลายทาง ยอดค้าง ศุลกากร หรือท่า และช่วยเรียงจุดที่ควรตามก่อน การออก D/O การลดค่าใช้จ่าย และการปล่อยสินค้าเป็นการพิจารณาของสายเรือ หน่วยงาน และผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้อง
098 828 3481 
