Freight Forwarder, Shipping และ Cargo เป็นคำที่พบได้บ่อยในธุรกิจนำเข้าสินค้า แม้ในประเทศไทยจะมีการใช้คำเหล่านี้เรียกผู้ให้บริการในความหมายใกล้เคียงกัน แต่ความหมายและหน้าที่ไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอาจทำให้ผู้ว่าจ้างคาดหวังบริการเกินกว่าที่ตกลงไว้ โดยเฉพาะเมื่อต้องจัดทำเอกสาร ผ่านพิธีการศุลกากร หรือแก้ปัญหาก่อนรับสินค้า
โดยสรุป Freight Forwarder เป็นผู้รับจัดการขนส่งสินค้า ส่วน Customs Broker หรือตัวแทนออกของ ทำหน้าที่เกี่ยวกับพิธีการศุลกากรตามที่ได้รับมอบหมาย ขณะที่ Cargo หมายถึงสินค้าที่ขนส่ง ไม่ใช่ชื่อวิชาชีพหรือสิ่งยืนยันรูปแบบการนำเข้า ส่วนคำว่า Shipping ต้องพิจารณาบริบท เพราะการใช้ในภาษาอังกฤษกับการเรียกกันในธุรกิจไทยอาจต่างกัน
Freight Forwarder ทำหน้าที่จัดการและประสานงานขนส่ง เช่น เลือกเส้นทาง จองระวางเรือหรือเครื่องบิน รวบรวมสินค้า และประสานผู้เกี่ยวข้องระหว่างต้นทางกับปลายทาง บางรายให้บริการด้านเอกสาร คลังสินค้า ประกันภัย และพิธีการศุลกากรร่วมด้วย ตามข้อตกลงและความสามารถของผู้ให้บริการนั้น สอดคล้องกับคำอธิบายของ FIATA สมาพันธ์สมาคมผู้รับจัดการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ
ผู้รับจัดการขนส่งจึงไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของเรือหรือเครื่องบินเอง และการใช้บริการรายเดียวก็ไม่ได้หมายความว่าราคาที่เสนอจะรวมทุกขั้นตอนโดยอัตโนมัติ ผู้ว่าจ้างควรตรวจให้ชัดว่าบริการเริ่มจากรับสินค้าที่โรงงาน หรือเริ่มที่ท่าเรือ และสิ้นสุดเมื่อสินค้าถึงประเทศไทยหรือเมื่อส่งถึงสถานประกอบการแล้ว
ความแตกต่างเหล่านี้มีผลต่อทั้งค่าใช้จ่ายและผู้รับผิดชอบ หากใบเสนอราคาหนึ่งรวมค่าขนส่งถึงคลัง แต่อีกใบรวมเพียงค่าระวางระหว่างประเทศ การเปรียบเทียบจากยอดรวมเพียงอย่างเดียวอาจทำให้เข้าใจต้นทุนคลาดเคลื่อน
คำว่า Shipping ในภาษาอังกฤษใช้เกี่ยวกับการขนส่งสินค้า และไม่ได้หมายถึงตัวแทนออกของโดยเฉพาะ แต่ในธุรกิจไทยมีการใช้คำว่า “ชิปปิ้ง” เรียกผู้ดำเนินพิธีการศุลกากร รวมถึงผู้ให้บริการนำเข้าในความหมายกว้าง
หากกล่าวถึงผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินพิธีการศุลกากรแทนผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออก คำที่ตรงกับหน้าที่คือ ตัวแทนออกของ หรือ Customs Broker ซึ่งกรมศุลกากรมีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการลงทะเบียนและการปฏิบัติงาน ไม่ควรเข้าใจว่าเป็นเพียงชื่อใหม่ที่ใช้แทน Shipping ในทุกกรณี ดูรายละเอียดได้จาก ข้อมูลตัวแทนออกของของกรมศุลกากร
บริษัทหนึ่งอาจให้บริการทั้งจัดการขนส่งและดำเนินพิธีการศุลกากร หรือประสานผู้ให้บริการอีกทอดหนึ่งก็ได้ สิ่งที่ควรตรวจจึงเป็นหน้าที่ที่รับดำเนินการจริง ผู้รับผิดชอบเอกสาร และช่องทางติดตามงาน ไม่ใช่ชื่อเรียกเพียงอย่างเดียว
Cargo หมายถึงสินค้าที่ขนส่ง เช่น Air Cargo ใช้เรียกสินค้าที่ขนส่งทางอากาศ คำนี้จึงไม่ได้บอกว่าสินค้าผ่านพิธีการศุลกากรอย่างไร หรือใช้ชื่อใครเป็นผู้นำเข้า ดูความหมายประกอบจาก คำอธิบาย Freight และ Cargo ของ IATA
ในประเทศไทยมีผู้ให้บริการนำเข้าสินค้าจากจีนใช้คำว่า Cargo เป็นชื่อเรียกบริการด้วย ผู้ใช้บริการจึงควรตรวจเพิ่มเติมว่าใครเป็นผู้นำเข้า ดำเนินพิธีการศุลกากรอย่างไร และมีหลักฐานใดให้ตรวจสอบ ชื่อบริการหรือราคาเหมารวมเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าการนำเข้านั้นถูกต้องตามกฎหมาย
หากยังไม่ชัดเจน ควรตรวจเรื่อง ขนส่งจีนแบบเหมาและความเสี่ยงเมื่อไม่มีหลักฐานการนำเข้า ก่อนตัดสินใจใช้บริการ
| คำที่ใช้ | ความหมายหรือหน้าที่หลัก | สิ่งที่ควรตรวจเมื่อใช้บริการ |
|---|---|---|
| Freight Forwarder | ผู้รับจัดการขนส่งสินค้า | รวมงานตั้งแต่จุดใดถึงจุดใด และมีค่าใช้จ่ายใดแยกต่างหาก |
| Shipping | คำเกี่ยวกับการขนส่ง ซึ่งในไทยใช้เรียกผู้ให้บริการหลายลักษณะ | ผู้ให้บริการรับทำงานส่วนใดจริง |
| Customs Broker | ตัวแทนออกของ ผู้ดำเนินพิธีการศุลกากรตามที่ได้รับมอบหมาย | การลงทะเบียน ผู้รับผิดชอบ และเอกสารที่ต้องส่งให้ |
ส่วน Cargo หมายถึงสินค้าที่ขนส่ง จึงไม่ใช่บทบาทผู้ให้บริการในระดับเดียวกับรายการข้างต้น หากพบคำนี้ในชื่อบริการต้องตรวจรายละเอียดงานเพิ่มเติม
เมื่อเข้าใจขอบเขตงานของผู้ให้บริการแล้ว ขั้นต่อไปคือ เลือกขนส่งสินค้าจากจีนทางเรือ เครื่องบิน รถ หรือรถไฟ ให้เหมาะกับปริมาณสินค้า กำหนดใช้งาน และค่าใช้จ่ายถึงปลายทาง ไม่ใช่เปรียบเทียบค่าระวางเพียงรายการเดียว
การจองระวาง การปล่อยเอกสารจากต้นทาง และการรับสินค้าออกจากศุลกากรเป็นงานคนละส่วน แม้จะอยู่ในการนำเข้าสินค้าเที่ยวเดียวกัน หากไม่ทราบว่าใครรับผิดชอบขั้นตอนไหน การติดตามงานอาจวนอยู่ระหว่างผู้ขาย ผู้ขนส่ง และตัวแทนออกของ
ตัวอย่างเช่น สินค้าทางเรืออาจถึงประเทศไทยแล้ว แต่สายเรือยังออกใบสั่งปล่อยสินค้าไม่ได้ เพราะยังไม่ได้รับการยืนยันปล่อยเอกสารจากต้นทาง ปัญหาลักษณะนี้ต้องตรวจสถานะ Telex Release ที่ยังไม่ถึงสายเรือปลายทาง ไม่ใช่พิจารณาเฉพาะว่าดำเนินพิธีการศุลกากรแล้วหรือยัง
ก่อนว่าจ้างจึงควรให้ผู้ให้บริการระบุงานที่รับผิดชอบ รายการค่าใช้จ่าย เอกสารและใบอนุญาตนำเข้าที่ต้องเตรียม และวิธีดำเนินการเมื่อเกิดความล่าช้า การมีข้อมูลเหล่านี้ตั้งแต่ต้นช่วยให้เปรียบเทียบบริการได้ชัดเจนกว่าการเลือกจากชื่อเรียกหรือราคาต่อกิโลกรัมเพียงอย่างเดียว
สรุปข่าว:
- Freight Forwarder เน้นจัดการขนส่ง ส่วน Customs Broker เน้นพิธีการศุลกากรตามที่ได้รับมอบหมาย
- คำว่า Shipping ในธุรกิจไทยอาจหมายถึงบริการหลายลักษณะ จึงต้องตรวจหน้าที่จริงของผู้ให้บริการ
- Cargo หมายถึงสินค้าที่ขนส่ง ไม่ใช่คำที่บอกว่าการนำเข้าถูกหรือผิดกฎหมาย
- ราคาเหมารวมควรระบุให้ชัดว่ารวมค่าบริการ ภาษี และเอกสารใดบ้าง
- ก่อนใช้บริการควรทราบชื่อผู้นำเข้า ผู้รับผิดชอบแต่ละขั้นตอน และหลักฐานที่จะได้รับ
ที่มา:
